Страница 1 из 1

NBO-1 2025

Эл. почта

Tапшырмалар / Задания

Клеточная биология

1. Универсальным носителем энергии считается __________________________________________________________________________ Бул универсалдуу энергия ташуучу деп саналат.

АТФ

С6Н12О6

С2Н5ОН

Н3РО4

2. Рибосомы в клетках эукариот расположены __________________________________________________________________________
Эукариоттук клеткаларда рибосомалар жайгашкан

в цитоплазме, на мембранах гранулярной ЭПС, в митохондриях и хлоропластах/ цитоплазмада, гранулдуу ЭРдин мембраналарында, митохондрияларда жана хлоропласттарда

в цитоплазме и на мембранах гранулярной ЭПС / цитоплазмада жана гранулдуу ЭР мембраналарында

в цитоплазме/ цитоплазмада

на мембранах гранулярной ЭПС / гранулдуу EP мембраналарында

3. На рисунке изображен некий полипептид человека. Скорее всего, его можно обнаружить: __________________________________________________________________________
Сүрөттө адамдын белгилүү бир полипептиддери көрсөтүлгөн. Көбүнчө аны табууга болот:

https://storage.tally.so/af7399c4-61c9-434e-8b14-41f199e86257/Screenshot-2025-01-17-at-14.29.09.png

в цитозоле клетки / клетканын цитозолунда

в клеточном ядре / клетка ядросунда

в межклеточном веществе / клетка аралык затта

в рибосоме / рибосомада

4. На рисунке изображена фаза митотического клеточного деления: __________________________________________________________________________
Сүрөттө клетканын бөлүнүшүнүн митоздук фазасы көрсөтүлгөн:

https://storage.tally.so/2731e45c-e658-4fdb-b185-93636ccfe1dc/Screenshot-2025-01-17-at-14.34.10.png

анафаза

профаза

метафаза

телофаза

5. Известно, что ферменты-пептидазы гидролизуют пептидные связи в маленьких белках. Какая химическая связь будет подвергаться гидролизу при обработке дипептида, изображенного ниже, одной из пептидаз? __________________________________________________________________________
Белгилүү болгондой, пептидаза ферменттери майда белоктордогу пептиддик байланыштарды гидролиздейт. Төмөндө көрсөтүлгөн дипептидди пептидазалардын бири менен иштеткенде кайсы химиялык байланыш гидролизденет?

https://storage.tally.so/efd33629-c95b-410b-9cfd-cc2c0108df85/Screenshot-2025-01-17-at-14.37.08.png

B & D

6. При фотосинтезе полностью погруженные водные растения могут вызывать изменение рН окружающей воды. Какое изменение pH происходит и что его вызывает? __________________________________________________________________________
Фотосинтез аркылуу толугу менен сууга чөккөн суу өсүмдүктөрү курчап турган суунун рН өзгөрүшүнө алып келиши мүмкүн. рН кандай өзгөрөт жана ага эмне себеп болот?

https://storage.tally.so/9ce55f6a-808f-419c-a983-98982f5f3a6f/Screenshot-2025-01-17-at-14.44.13.png

значение pH возрастает из-за выделения кислорода / кычкылтектин бөлүнүп чыгышынан рН көрсөткүчү жогорулайт

значение pH падает из-за выделения кислорода / кычкылтектин бөлүнүп чыгышынан рН көрсөткүчү төмөндөйт

значение pH падает из-за поглощения углекислого газа (СО2) / көмүр кычкыл газын (СО2) сиңирүүдөн рН көрсөткүчү төмөндөйт

значение pH возрастает из-за поглощения углекислого газа (СО2) / көмүр кычкыл газын (СО2) сиңирүүдөн рН көрсөткүчү жогорулайт

7. Найдите соответствие между белками и выполняемыми ими функциями.
1 - коллаген; 2 - пепсин; 3 - кератин; 4 - иммуноглобулин; 5 - гемоглобин; 6 - фибриноген; 7 - гемоцианин; 8 - глутаминсин-тетаза.
І - структурные белки; II - ферменты; III - транспортные белки;
IV - защитные белки. __________________________________________________________________________
Белоктор менен алар аткарган кызматтардын ортосундагы дал келүүнү табыңыз.
1 - коллаген; 2 - пепсин; 3 - кератин; 4 - иммуноглобулин; 5 - гемоглобин; 6 - фибриноген; 7 - гемоцианин; 8 - глутамин синтаза.
I - структуралык белоктор; II - ферменттер; III - транспорттук белоктор; IV - коргоочу белоктор.

I - 1, 3; II - 2, 8; III - 5, 7; IV - 4, 6

I - 1,5; II - 2, 4; III - 7, 8; IV - 3, 6

I - 4; II - 1, 3, 2, 8; III — 5, 7; IV — 6

I - 3; II - 2,8; III - 1, 4, 5; IV - 6, 7

I - 1,2; II - 3, 8; III - 5, 7; IV - 4, 6

8. Укажите признаки, нехарактерные для гликолиза.
1 - реакции проходят на кристах митохондрий; 2 - чистый выход АТФ равен двум молекулам; 3 - реакции протекают в цитоплазме;
4 - требуется обязательное наличие кислорода; 5 — из одной молекулы глюкозы образуется две молекулы пировиноградной кис-лоты; 6 - образуется ацетилкофермент А; 7 - чистый выход АТФ равен четырем молекулам; 8 - в итоге образуются СО2 и H2О.
__________________________________________________________________________
Гликолизге мүнөздүү эмес белгилерди көрсөтүңүз.
1 - реакциялар митохондриялык кристаллдарда пайда болот; 2 - АТФтин таза кирешеси эки молекула; 3 - цитоплазмада реакциялар болот; 4 - кычкылтектин болушу милдеттүү; 5 - глюкозанын бир молекуласынан пирожүзүмдүү кислотанын эки молекуласы түзүлөт; 6 - ацетилкоэнзим А түзүлөт; 7 - АТФтин таза кирешеси төрт молекула; 8 - натыйжада CO2 жана H2O пайда болот.

9. Какие утверждения о митозе растительной и животной клетки верны: __________________________________________________________________________
Өсүмдүктөрдүн жана жаныбарлардын клеткаларынын митозу жөнүндө кайсы сөздөр туура:

у лука деление клеток происходит всю жизнь, а у лягушки – только во время роста организма / пиязда клетканын бөлүнүшү өмүр бою жүрсө, бакаларда организмдин өсүү мезгилинде гана болот

у лука в конце телофазы усиливается транспорт везикул к центру клетки, а у лягушки усиливается везикулярный транспорт к наружной мембране / пиязда телофазанын аягында клетканын борборуна везикулярдык ташуу, ал эми бакада сырткы кабыкчага везикулярдык ташуу күчөйт

у лука есть клетки, в которых несколько раз произошло удвоение ДНК, но не было митоза, а у лягушки клетки после удвоения ДНК всегда делятся / пияздын клеткалары бар, аларда ДНКнын копияланышы бир нече жолу болгон, бирок митоз болгон эмес, ал эми баканын клеткалары ДНКнын копияланышынан кийин дайыма бөлүнөт

и у лука, и у лягушки на хромосомах есть центромерный участок / пияздын да, баканын да хромосомаларында центромердик аймак бар

у лука хромосомы выстраиваются в метафазную пластинку, а у лягушки нет выраженной метафазы, сразу после разрушения оболочки ядра хромосомы расходятся к полюсам / Пиязда хромосомалар метафаза пластинкасына тизилет, ал эми бакада ачык метафаза жок, ядролук кабык бузулгандан кийин дароо хромосомалар полюстарга тарап кетет

10. На рисунке изображена органелла клетки, которая:
__________________________________________________________________________
Сүрөттө бир клетка органелли көрсөтүлгөн:

https://storage.tally.so/361581c7-85a1-46e4-a48c-828433c4c27d/Screenshot-2025-01-17-at-12.52.03.png

присутствует в клетках у всех эукариот / бардык эукариоттордун клеткаларында болот

обладает собственным генетическим материалом / өзүнүн генетикалык материалы бар

обладает собственным аппаратом биосинтеза белка / өз белок биосинтез аппараты бар

присутствует у некоторых прокариот / кээ бир прокариоттордо болот

присутствует только в клетках человека / адамдын клеткасында гана болот

Анатомия и Физиология Животных Жаныбарлардын анатомиясы жана физиологиясы

11. Перед вами два рисунка – образец и его копия, выполненная больным: __________________________________________________________________________ Бул жерде эки чийме бар - үлгү жана пациент тарабынан чийилген анын көчүрмөсү:

https://storage.tally.so/c5f2f5aa-a847-459f-b039-2d870877a521/Screenshot-2025-01-17-at-09.37.56.png

с поражением правой теменной доли коры / кортекстин оң жак каптал бөлүгүнүн бузулушу менен

с поражением левой теменной доли коры / кортекстин сол жак каптал бөлүгүнүн бузулушу менен

шизофренией / шизофрения

эпилепсией / эпилепсия

12. На рисунке представлено гистологическое строение кожи человека. Укажите минимальный уровень (1 – 4) глубины поражения ожогом, при котором пропадет болевая чувствительность: __________________________________________________________________________
Сүрөттө адамдын терисинин гистологиялык түзүлүшү көрсөтүлгөн. Оору сезгичтиги жок боло турган күйүк тереңдигинин минималдуу деңгээлин (1 – 4) көрсөтүңүз:

https://storage.tally.so/c22b6ad8-b8f2-40d8-9cd2-8fa19351c422/Screenshot-2025-01-17-at-09.41.33.png

13. На рисунке представлены фрагменты ЭКГ человека.
При повышении уровня калия в крови (гиперкалиемии) у человека будет регистрироваться ЭКГ как на фото: __________________________________________________________________________
Сүрөттө адамдын ЭКГсынын фрагменттери көрсөтүлгөн.
Кандагы калийдин деңгээли жогорулаганда (гиперкалиемия) адамдын төмөндөгү ЭКГсы жазылат:

https://storage.tally.so/b68438b3-f861-4e55-a467-b0bd7cb24285/Screenshot-2025-01-17-at-09.46.42.png

14. Новорожденной крысе имплантировали 4 золотых стержня в большеберцовую кость так, как показано на рисунке. В процессе роста изменится расстояние между стержнями: __________________________________________________________________________
Жаңы төрөлгөн келемишке сүрөттө көрсөтүлгөндөй, 4 алтын таякчалар бел сөөгүнө имплантацияланган. Өсүү процессинде таякчалардын ортосундагы аралык өзгөрөт:

https://storage.tally.so/9885d134-53c4-47ef-b720-115f39addf00/Screenshot-2025-01-17-at-09.50.40.png

1 & 3

2 & 3

1 & 2

3 & 4

15. В онтогенезе человека существуют периоды, когда развивающийся организм наиболее подвержен действию вредных факторов. Во время эмбрионального этапа развития такими критическими периодами являются: __________________________________________________________________________
Адамдын онтогенезинде өнүгүп келе жаткан организм зыяндуу факторлордун таасирине эң эле кабылган мезгилдер болот. Эмбрионалдык өнүгүү стадиясында мындай критикалык мезгилдер болуп төмөнкүлөр саналат:
I. Гаметогенез (овогенез & сперматогенез)
II. Имплантация зародыша в стенку матки / Эмбрионду жатындын дубалына имплантациялоо
III. Смыкание нервной трубки / Нейрондук түтүктүн жабылышы
IV. Закладка основных органов и формирование плаценты / Негизги органдардын жатышы жана плацентанын пайда болушу V. Новорожденность / Жаңы төрөлүү

II, III, IV

IV, V

16. Жизненный цикл вируса иммунодефицита человека (HIV-1) - это сложный многоступенчатый процесс, включающий взаимодействие белков HIV-1 с макромолекулами хозяина. Начальная фаза состоит из инфицирования клеток хозяина и интеграции вирусного генома. Поздняя фаза жизненного цикла состоит из регулируемой экспрессии продуктов вирусного генома, за которой следует образование вирусных частиц. Протеом HIV состоит из 20 различных молекул, только часть которых распознается иммунной системой. Иммуногенные молекулы обозначены на рисунке. Укажите все возможные верные утверждения из следующих. __________________________________________________________________________ Адамдын иммундук жетишсиздигинин вирусунун (HIV-1) жашоо цикли HIV-1 белокторунун кабыл алуучу макромолекулалар менен өз ара аракеттенүүсүн камтыган татаал көп баскычтуу процесс. Баштапкы фаза кабыл алуучу клеткалардын инфекциясынан жана вирустук геномдун интеграциясынан турат. Жашоо циклинин кеч фазасы вирустук геномдук продуктулардын жөнгө салынган экспрессиясынан, андан кийин вирустук бөлүкчөлөрдүн пайда болушунан турат. ВИЧ протеому 20 түрдүү молекуладан турат, алардын бир бөлүгү гана иммундук система тарабынан таанылат. Иммуногендик молекулалар сүрөттө көрсөтүлгөн. Төмөнкүлөрдөн мүмкүн болгон бардык туура айтылгандарды көрсөтүңүз.

https://storage.tally.so/4e50b607-003e-4e04-a523-bfd311b44c1f/Screenshot-2025-01-17-at-10.15.58.png

А-специфические антитела могут эффективно влиять на инфицирующую способность определенного штамма вируса./ A-спецификалык антителолор вирустун белгилүү бир штаммынын жугуштуулугуна эффективдүү таасир эте алат.

Из-за отсутствия (или сильно уменьшенного числа) Т-хелперов, гуморальный ответ ограничен и не может справиться с HIV-инфекцией./ Т-хелперлердин жоктугунан (же абдан азайгандыктан) гуморалдык реакция чектелген жана ВИЧ инфекциясын көтөрө албайт.

Пептидные фрагменты, образующиеся из белка С, могут активировать цитотоксическую реакцию CD8 положительных Т-лимфоцитов./ С протеининен алынган пептиддик фрагменттери CD8 оң Т лимфоциттеринин цитотоксик реакциясын активдештире алат.

Ген белка А претерпевает быстрые эволюционные изменения (гораздо более быстрые, чем ген белка С), в результате чего появляются варианты, к которыми предварительно сформированные антитела не присоединяются./ А протеин гени тез эволюциялык өзгөрүүлөргө дуушар болот (белок С генине караганда алда канча тез), натыйжада алдын ала түзүлгөн антителолор байланышпай турган варианттар пайда болот.

17. На следующих схематических изображениях представлены два вида тяжелых врожденных пороков сердца, иногда встречающихся у новорожденных. Укажите все возможные верные утверждения из следующих __________________________________________________________________________
Төмөнкү диаграммалар кээде жаңы төрөлгөн балдарда пайда болгон оор тубаса жүрөк кемтиктеринин эки түрүн көрсөтөт. Төмөнкүлөрдөн мүмкүн болгон бардык туура айтылгандарды көрсөтүңүз

https://storage.tally.so/06b9f92c-4117-4300-ac69-84f3189152b3/Screenshot-2025-01-17-at-10.24.36.png

Хирургическое изменение полой и легочной вен при пороке сердца II восстанавливает нормальный кругооборот крови./ Жүрөктүн II типтеги кемтигинде венанын жана өпкө веналарынын хирургиялык модификациясы кандын нормалдуу айлануусун калыбына келтирет.

Хирургическое изменение аорты и легочной артерии при пороке сердца I восстанавливает нормальный кругооборот крови./ Жүрөктүн I кемтигинде аорта менен өпкө артериясынын хирургиялык модификациясы кандын нормалдуу айлануусун калыбына келтирет.

При пороке сердца I, насыщение кислородом в легочной артерии выше, чем в сонной артерии./ I типтеги жүрөк кемтигинде өпкө артериясында кычкылтек менен каныккандыгы каротид артериясына караганда жогору болот.

При пороке сердца II, давление крови в сонной артерии выше по сравнению со здоровыми новорожденными./ II типтеги жүрөк кемтигинде каротид артериясындагы кан басымы жаңы төрөлгөн дени сак балдарга караганда жогору болот.

18. На следующем рисунке представлен эксперимент, в котором дорзальная губа окрашенного в темный цвет эмбриона донора была трансплантирована на вентральную эктодерму окрашенного в светлый цвет эмбриона реципиента, который развивался далее у головастика. Развивающаяся вторая ось тела состоит главным образом из непигментированных клеток. Укажите все возможные неверные утверждения из следующих __________________________________________________________________________
Төмөнкү сүрөттө кара түстөгү донордук эмбриондун арткы эрини ачык түстө боёлгон реципиент эмбрионунун вентралдык эктодермасына кыйыштырылган экспериментти көрсөтүп турат, ал андан кийин таякчага айланган. Өнүгүп келе жаткан экинчи дене огу негизинен пигменттүү эмес клеткалардан турат. Төмөнкүлөрдөн мүмкүн болгон бардык туура эмес айтылгандарды көрсөтүңүз

https://storage.tally.so/1ed86675-93d7-4f4d-afcd-8a6c6cae5fef/Screenshot-2025-01-17-at-10.32.22.png

Судьба клеток предопределена и зависит от собственных свойств клетки./ Клеткалардын тагдыры алдын ала аныкталган жана клетканын өзүнүн касиеттеринен көз каранды.

Вторая ось тела произошла только из трансплантированной дорзальной губы./ Экинчи дене огу трансплантацияланган арка эринден гана алынган.

Трансплантация предполагаемой эктодермы реципиенту на стадии нейрулы будет вероятно приводить к головастику с двумя осями тела./ Нейрула стадиясында болжолдуу эктодерманы реципиентке трансплантациялоо, кыязы, дененин эки огу бар таякчага алып келиши мүмкүн.

Если бы вместо эктодермы была трансплантирована предположительная эндодерма, вторая ось тела состояла бы главным образом из пигментированных клеток./ Эгерде эктодерманын ордуна болжолдуу эндодерма трансплантацияланган болсо, дененин экинчи огу негизинен пигменттүү клеткалардан турган.

19. На рисунке ниже представлена схема строения сетчатки человека. Чувствительностью к свету обладают клетки под номерами: __________________________________________________________________________
Төмөндөгү сүрөттө адамдын торчо челинин түзүлүшүнүн диаграммасы көрсөтүлгөн. Төмөнкү сандары бар клеткалар жарыкты сезет:

https://storage.tally.so/8e89a18a-0f0c-4766-9ed9-d70d98497bd6/Screenshot-2025-01-17-at-10.39.31.png

20. Мужчина пострадал в автомобильной аварии, ему необходимо срочное переливание крови. Анализ показал, что его группу крови определяют агглютиноген А и агглютинин бета. Выберите из пред-ложенных вариантов подходящего донора.
1 - женщина с кровью, содержащей агглютиноген А и агглютинин бета;
2 - мужчина с кровью, содержащей агглютиноген В и агглютинин альфа;
3 - женщина с кровью, содержащей только агглютиноген АВ; 4 - мужчина с кровью, содержащей только агглютинин альфа и бета. __________________________________________________________________________
Жол кырсыгынан бир киши жабыркап, ага тез арада кан куюу керек. Анализ көрсөткөндөй, анын кан тобу агглютиноген А жана агглютинин бета менен аныкталат. Сунушталган варианттардан ылайыктуу донорду тандаңыз.
1 - агглютиноген А жана агглютинин бета бар каны бар аял;
2 - агглютиноген В жана агглютинин альфа бар каны бар адам;
3 - бир гана агглютиноген AB бар каны бар аял; 4 - бир гана агглютинин альфа жана бета камтыган каны бар адам.

Анатомия и Физиология Растений
Өсүмдүктөрдүн анатомиясы жана физиологиясы

21. В процессе эволюции преимущество получили те признаки, которые позволили выжить в сложных условиях среды обитания. Так, например, воздушные корни орхидеи позволяют впитывать влагу из атмосферного воздуха.На картинке представлен болотный кипарис с необычными корнями. Какова функция такого видоизменения корней? __________________________________________________________________________
Эволюция процессинде жашоо шарттарынын кыйынчылыктарында аман калууга мүмкүндүк берген өзгөчөлүктөр артыкчылыкка ээ болгон. Мисалы, орхидеялардын абадагы тамырлары атмосфералык абадан ным сиңирүүгө мүмкүндүк берет. Сүрөттө өзгөчө тамырлары бар саз кипариси көрсөтүлгөн. Мындай өзгөргөн тамырлардын функциясы кандай?

https://storage.tally.so/834e4bf9-13ed-4b85-b211-c1718c44ed21/picture_of_the_day_taxodium_distichum_4.jpg

Поглощение кислорода из воздуха. / Кычкылтекти абадан сиңирүү.

Опора для ветвей дерева при достижении нужного размера. / Дарактын керектүү көлөмгө жеткенде бутактарын колдоо үчүн таяныч.

Поглощение питательных веществ из насекомых, привлекаемых на такие корни. / Бул тамырларга тартылган курт-кумурскалардан азык заттарды сиңирүү.

Поглощение органических веществ из воздуха. / Органикалык заттарды абадан сиңирүү.

22. Вы сорвали несколько неспелых яблок и положили их в пакет. Через некоторое время, случайно, вы добавили в этот пакет спелый банан. Спустя несколько дней вы заметили, что яблоки стали мягкими, изменили цвет и полностью созрели. Какой гормон, выделяемый бананом, вызвал ускоренное созревание яблок?
__________________________________________________________________________
Сиз бир нече быша элек алмаларды үзүп, пакетка салып койдуңуз. Бир аз убакыттан кийин, кокусунан, ошол пакетке бышкан бананды кошуп койдуңуз. Бир нече күн өткөндөн кийин, алмалар жумшарып, өңүн өзгөртүп, толук бышып калганын байкадыңыз. Банан бөлүп чыгарган кайсы гормон алмалардын тез бышуусун шарттады?

Гиббереллин

Этилен

Абсцизовая кислота / Абсциз кислотасы

Ауксин

23. Осенью во время листопада листья клёна краснеют и опадают. Но во время прогулки ранней весной можно заметить, что молодые листочки клёна имеют тёмно-красную окраску. Со временем лист вырастет и станет зелёным, оставаясь таким всё лето. Выберите наиболее вероятную причину покраснения молодых листьев.
__________________________________________________________________________
Күзүндө жалбырактардын түшүүсү учурунда клён дарагынын жалбырактары кызарып, түшүп калат. Бирок жаздын башында сейилдөөнүн учурунда клёндун жаш жалбырактары кара-кызыл түстө болорун байкаса болот. Көп өтпөй жалбырактар өсүп, жашыл түскө айланып, жай бою жашыл бойдон калат. Жаш жалбырактардын кызыл түскө боёлушунун эң ыктымал себебин тандаңыз.

https://storage.tally.so/ff5ddf5c-ac3c-4183-a335-7209958030de/Screenshot-2025-01-17-at-06.36.37.png

Для многих живых организмов характерно покраснение покровов при повышении температуры, например, благодаря таким же механизмом краснеет варёный рак./ Көптөгөн тирүү организмдерде жогорку температуранын таасиринен тышкы кабыгынын кызарып кетүүсү мүнөздүү. Мисалы, кайнатылган рак да ушундай механизм менен кызарат.

Дерево «репетирует», готовя молодые листья к листопаду, чтобы как можно быстрее сбросить листья перед осенними холодами/ Дарак жаш жалбырактарды күздөгү жалбырак түшүүгө даярдап, муздак аба-ырайынын алдында аларды мүмкүн болушунча тезирээк түшүрүү үчүн "машыгууда".

Клён защищает несформированные листья от переизбытка света/ Клён толук калыптана элек жалбырактарды жарыктын ашыкчалыгынан коргойт.

Клён предупреждает травоядных животных о ядовитости, чтобы не лишиться всех только что распустившихся листьев./ Клён жашоого жаңы ачылган жалбырактарынан ажырап калбаш үчүн чөп жеген жаныбарларга алардын уулуулугун эскертип жатат.

24. Плауны – представители высших споровых растений. В нашей стране самым распространённым видом является плаун булавовидный (Lycopodium clavatum). Размножение плаунов весьма интересный процесс. Какое поколение преобладает в их жизненном цикле?
__________________________________________________________________________
Плауны – бул жогорку споралуу өсүмдүктөрдүн өкүлдөрү. Биздин өлкөдө эң көп кездешкен түрү – булав сымал плаун (Lycopodium clavatum). Плауңдардын көбөйүү процесси абдан кызыктуу. Алардын жашоо циклинде кайсы муун үстөмдүк кылат?

https://storage.tally.so/dcc32637-6493-48f3-9cf7-c3ea2e2d0d31/Screenshot-2025-01-17-at-06.40.50.png

вегетативный побег/ вегетативдик бүчүр

оба поколения равносильно участвуют в жизненном цикле/ эки муун жашоо циклинде бирдей деңгээлде катышат

спорофит

гаметофит

25. На картинке ниже показан поперечный срез стебля двудольного растения. Под каким номером обозначена ксилема?
__________________________________________________________________________
Төмөндөгү сүрөттө эки үлүштүү өсүмдүктүн сабагынын кесилиши көрсөтүлгөн. Ксилема кайсы сан менен белгиленген?

https://storage.tally.so/9a2e8c1b-ca55-4e4e-9ca7-88dd4ed4a870/Screenshot-2025-01-17-at-06.42.27.png

26. Определите тип плода по описанию: «Небольшой плод с кожистым перикарпием, не срастающимся с семенем; часто плоды снабжены летучками; плоды характерны для растений семейства Сложноцветные».
__________________________________________________________________________
Сүрөттөмөдөн мөмөнүн түрүн аныктаңыз: «Уругу менен бирикпеген булгаары перикарптуу кичинекей мөмө; көп учурда мөмөлөр учууга жардам берген структура менен жабдылган; мөмөлөрү "Татаал гүлдүүлөр" тукумундагы өсүмдүктөргө мүнөздүү.

27. У цветковых растений в результате двойного оплодотворения образуется эндосперм. Сохраняясь в семени, эндосперм в основном имеет функцию:
__________________________________________________________________________
Гүлдүү өсүмдүктөрдө кош уруктануу процесси натыйжасында эндосперм пайда болот. Эндосперм урукта сакталып, негизинен төмөнкү функцияны аткарат:

механическую/ механикалык

запасающую/ камдоо

ассимиляционную/ ассимиляциялоочу

проводящую/ өткөрүүчү

Генетика

28. Сколько гамет возможно у особи с генотипом AaBbCCddEeff __________________________________________________________________________
AaBbCCddEeff генотиби бар адамдарда канча гамета болушу мүмкүн

29. Частота встречаемости аутосомно-рецессивного наследственного заболевания составляет 1 из 4. Если предположить, что популяция, пораженная этим заболеванием, находится в равновесии Харди-Вайнберга, какова доля носителей в этой популяции? __________________________________________________________________________
Аутосомдук-рецессивдүү тукум кууган оорунун пайда болушу 4төн 1ди түзөт. Бузулуудан жабыркаган популяция Харди-Вайнберг тең салмактуулугунда деп эсептесек, популяциядагы алып жүрүүчүлөрдүн үлүшү канча?

30. Муковисцидоз — это аутосомно-рецессивное заболевание, вызванное мутациями в гене регулятора трансмембранной проводимости муковисцидоза (CFTR). У людей с муковисцидозом в легких и других органах скапливается липкая слизь. Эта слизь может привести к инфекциям и дополнительным осложнениям. Какая из следующих родословных демонстрирует вероятную схему наследования в семье с историей муковисцидоза?
__________________________________________________________________________
Муковистикалык фиброз – муковоздук фиброз трансмембраналык өткөргүчтүк жөнгө салуучу (CFTR) гениндеги мутациялардан улам келип чыккан аутосомдук рецессивдүү оору. Муковисцидоз менен ооруган адамдардын өпкөсүндө жана башка органдарында жабышчаак былжыр пайда болот. Бул былжыр жугуштуу ооруларга жана андан аркы кыйынчылыктарга алып келиши мүмкүн. Төмөндөгү асыл тукумдардын кайсынысы кыстаздык фиброз тарыхы бар үй-бүлөдө тукум куучулуктун ыктымалдуу үлгүсүн көрсөтөт?

https://storage.tally.so/9fda266d-97ea-4721-a4e5-d7d3bc1b7ba1/Screenshot-2025-01-17-at-07.19.16.png

31. Приведенные ниже данные представляют собой результаты трех различных скрещиваний, в которых один ген определяет, будет ли определенный организм красным или зеленым.
Что из перечисленного ниже наилучшим образом описывает механизм наследования гена?
__________________________________________________________________________

Төмөндөгү маалыматтар бир ген белгилүү бир организмдин кызыл же жашыл болорун аныктаган үч түрдүү кайчылаш натыйжаларды билдирет.
Төмөндөгүлөрдүн кайсынысы гендердин тукум куучулук механизмин эң жакшы сүрөттөйт?

https://storage.tally.so/b75cd5ce-0f56-4438-93e2-2f95bd3eaf24/Screenshot-2025-01-17-at-07.37.01.png

https://storage.tally.so/43b0d795-dcac-4d86-a12d-61ec8c9822a8/Screenshot-2025-01-17-at-07.37.12.png

Цвет является кодоминантно наследуемым признаком, поскольку при скрещивании 2 наблюдается фенотипическое соотношение красного и зеленого 1:1 / Түс кодоминантты тукум куума белги болуп саналат, анткени 2 айкашында кызыл менен жашылдын фенотиптик катышы 1:1ди түзөт

Аллель зеленого цвета является аутосомно-рецессивным аллелем, поскольку в скрещивании 1 наблюдается фенотипическое соотношение красного и зеленого 3:1 / Жашыл аллель аутосомалуу рецессивдүү аллель, анткени крест 1 кызыл менен жашылдын фенотиптик катышы 3:1

Аллель зеленого цвета является аутосомно-доминантным аллелем, поскольку при скрещивании 3 не образуется потомство красного цвета / Жашыл аллель аутосомалуу доминантты аллель болуп саналат, анткени кайчылаш 3 кызыл тукумду бербейт

Аллель красного цвета является аутосомно-рецессивным аллелем, поскольку при скрещивании 3 не образуется потомство красного цвета / Кызыл аллель аутосомалык рецессивдүү аллель болуп саналат, анткени кайчылаш 3 кызыл тукумду бербейт

32. Группа студентов изучает наследование окраски цветков у гороха посевного (Pisum sativum). Они получают горох с пурпурными цветками неизвестного происхождения, позволяют ему самоопыляться и собирают 60 его семян. После посадки семян они наблюдают за ростом 42 растений с пурпурными цветками и 18 растений с белыми цветками. Что из перечисленного лучше всего объясняет окраску цветков у потомства? __________________________________________________________________________
Студенттердин тобу кадимки буурчак (Pisum sativum) гүл түсүнүн тукум куумун изилдешет. Алар келип чыгышы белгисиз кызгылт көк гүлдөрү бар буурчак өсүмдүктөрүн алып, анын өз алдынча чаңдашуусуна шарт түзүп, анын 60 уругунан чогултушат. Уруктарды сепкенден кийин алар 42 кызгылт гүлдүү жана 18 ак гүлдүү өсүмдүктөрдүн өсүп жатканын көрүшөт. Төмөндөгүлөрдүн кайсынысы тукумдун гүл түсүн эң жакшы түшүндүрөт?

Окраска цветков меняется по мере взросления растений./ Гүлдөрдүн түсү өсүмдүктөр жетилген сайын өзгөрөт.

Кодоминируют фиолетовые и белые цветки./ Кызгылт көк жана ак гүлдөр чогуу үстөмдүк кылат.

Белая окраска цветков — рецессивный признак по отношению к фиолетовой окраске цветков./ Ак гүлдүн түсү кызгылт көк гүлгө карата рецессивдүү өзгөчөлүк.

Соматическая мутация в гене окраски цветков привела к появлению белой окраски цветков./ Гүлдүн түс гениндеги соматикалык мутация ак гүлдөрдү пайда кылган.

33. Биолог Бактыбек изучает генетику определенного вида растений. Он знает, что одно растение может содержать сотни отдельных семян, каждое из которых является результатом отдельного события оплодотворения. Он определяет, что форма семян контролируется одним геном с двумя аллелями. Доминантный аллель приводит к круглым семенам, а рецессивный аллель — к морщинистым семенам.
В последующем эксперименте биолог скрещивает два гетерозиготных растения. Какой из следующих вариантов является наилучшим прогнозом частоты появления морщинистых семян в результате этого скрещивания? __________________________________________________________________________
Биолог Бактыбек өсүмдүктүн белгилүү бир түрүнүн генетикасын изилдейт. Ал бир өсүмдүктүн ар бири өзүнчө бир уруктандыруу окуясынын натыйжасы болгон жүздөгөн жеке уруктарды камтышы мүмкүн экенин билет. Ал уруктун формасы эки аллельдүү бир ген тарабынан башкарылаарын аныктайт. Доминант аллельден тегерек уруктар, ал эми рецессивдик аллельден бырыштуу уруктар пайда болот.
Кийинки экспериментте биолог эки гетерозиготалуу өсүмдүктөрдү кесип өтөт. Төмөнкүлөрдүн кайсынысы бул кайчылаштын натыйжасында бырыштуу уруктардын жыштыгын эң жакшы алдын ала айтат?

34. Болезнь Хантингтона — редкое наследственное заболевание, вызванное аутосомно-доминантным аллелем гена хантингтина. По мере старения людей с этим заболеванием их нейроны дегенерируют с ускоренной скоростью по сравнению с людьми без этого заболевания. Какая из следующих родословных демонстрирует вероятную модель наследования в семье с историей болезни Гентингтона? __________________________________________________________________________
Хантингтон оорусу - хантингтин генинин аутосомалуу басымдуу аллели менен шартталган сейрек тукум куума оору. Оору менен ооруган адамдар жашы өткөн сайын, алардын нейрондору оорусу жок адамдарга салыштырмалуу тезирээк темп менен бузулат. Төмөндөгү асыл тукумдардын кайсынысы тарыхында Хантингтон оорусу бар үй-бүлөдө тукум куучулуктун ыктымалдуу үлгүсүн көрсөтөт?

https://storage.tally.so/931ec8ca-dfa2-4cc2-b565-720d6bfb9fec/Screenshot-2025-01-17-at-07.51.06.png

Биологическая систематика Биологиялык систематика

35. Личинки Sarcophaga stricklandi отдаляются от яркого источника света. Это пример… __________________________________________________________________________
Sarcophaga stricklandi личинкалары жаркыраган жарык булагынан алыстайт. Бул мисал…

https://storage.tally.so/96e4b9fe-6737-49a1-8171-5acf587e8878/Screenshot-2025-01-17-at-09.12.06.png

Таксис

Рефлекс

Кинез

Поперечной ориентации/ Туурасынан багыттоо

36. Ниже приведено описание и фотография организма:
Встречаются в юго-восточной и юго-западной Канаде и лесистых районах США. Обитают в лесной подстилке, под камнями и стволами упавших деревьев. Активны ночью и в сумерках (могут быть активны днём после дождя). Самка откладывает яйца во влажном убежище на суше и охраняет их. На суше протекает и весь жизненный цикл. К какому классу относится данный организм? __________________________________________________________________________
Төмөндө организмдин сүрөттөлүшү жана сүрөтү:
Канаданын түштүк-чыгышында жана түштүк-батышында жана АКШнын токойлуу аймактарында кездешет. Алар токой таштандыларында, таштардын астында жана кулаган дарак сөңгөгүндө жашашат. Түнкүсүн жана күүгүмдө активдүү (жамгырдан кийин күндүз активдүү болушу мүмкүн). Ургаачысы жумурткаларын кургактыктагы нымдуу жайга таштап, аларды кайтарат. Бүт жашоо цикли кургактыкта өтөт.
Бул организм кайсы класска кирет?

https://storage.tally.so/896847b9-f57a-4de1-8747-b2b8b5f22d2f/Screenshot-2025-01-17-at-09.15.58.png

Рептилии / сойлоочулар

Ящерицы / кескелдириктер

Амфибии / Амфибиялар

Насекомые / Курт-кумурскалар

37. Часть бактреии, помеченная цифрой «9», выполняет функцию. ______________________________________________________________
Бактериялардын "9" саны менен белгиленген бөлүгү функциясын аткарат.

https://storage.tally.so/43ada21f-1ac3-4509-961a-0405a072d759/Screenshot-2025-01-17-at-09.16.52.png

Биосинтез белка / Белок биосинтези

Хранение дополнительной генетической информации / Кошумча генетикалык маалыматты сактоо

Поддержание структуры клетки / Клетканын структурасын сактоо

Запас питательных веществ / Азыктандыруучу заттар менен камсыз кылуу

Синтез АТФ (энергии) / АТФ (энергия) синтези

38. Кремнезем является основным компонентом клеточной стенки у: __________________________________________________________________________
Кремний диоксиди клетка дубалынын негизги компоненти болуп саналат:

Цианобактерий / Цианобактериялар

Инфузорий / Инфузорий

Диатомовых водорослей / Диатомдор

Эвглена

Зеленых водорослей / Жашыл балырлар

ЭТОЛОГИЯ

39. Ниже перечислены четыре типа поведения животных. Выберите букву фразы, которая больше всего ассоциируется со следующим примером:
Кошка бежит к своей миске с едой, когда слышит звук консервного ножа. Какой из следующих механизмов приводит к такому поведению? __________________________________________________________________________
Төмөндө жаныбарлардын жүрүм-турумунун төрт түрү келтирилген. Төмөнкү мисалга эң окшош сөз айкашынын тамгасын тандаңыз:
Мышык банка ачкычтын үнүн укканда, өзүнүн идишине чуркайт. Бул жүрүм-турумга төмөндөгү механизмдердин кайсынысы себеп болот?

https://storage.tally.so/fb7f2614-ea69-49d1-a40d-0b58cf3a802b/Screenshot-2025-01-17-at-09.22.31.png

классическое обусловливание / классикалык кондициялоо

оперантное обусловливание / оперативдүү кондициялоо

врожденное поведение / тубаса жүрүм-турум

импринтинг

40. Что из перечисленного ниже лучше всего проверит гипотезу о том, что мотыльки прекращают летать в ответ на высокоинтенсивные звуки летучих мышей? __________________________________________________________________________
Төмөнкүлөрдүн кайсынысы жарганаттын катуу үндөрүнө жооп катары көпөлөктөр учууну токтотот деген гипотезаны эң жакшы текшерет?

Воспроизведите записанные высокоинтенсивные звуки летучих мышей диким летающим мотылькам и запишите, что происходит. / Жапайы учкан көпөлөктөрдүн жогорку интенсивдүү жарганаттын үндөрүн ойнотуп, эмне болуп жатканын жазыңыз.

В вольере, сравните реакцию мотыльков на различные модели, имеющие форму летучих мышей. / Тиркемеде көпөлөктөрдүн реакциясын жарганат формасындагы түрдүү моделдерге салыштырыңыз.

Наблюдайте за реакцией летучих мышей на мотыльков в естественных условиях. / Жаратылыштагы көпөлөктөрдүн жарганаттардын реакциясын байкаңыз.

Выделите и охарактеризуйте нейроны, которые управляют летательными мышцами мотыльков. / Көпөлөктөрдүн учуу булчуңдарын башкарган нейрондорду бөлүп, мүнөздөңүз.

ЭКОЛОГИЯ

41. Какие условия могут способствовать расширению ареала популяции? __________________________________________________________________________
Калктын чөйрөсүнүн кеңейишине кандай шарттар түрткү бериши мүмкүн?

отсутствие подходящих мест обитания в непосредственной близости / жакын жерде ылайыктуу жашоо чөйрөлөрүнүн жоктугу

низкий уровень рождаемости при высокой плотности популяции / калктын жыштыгы менен төрөттүн төмөн деңгээли

нарушение цепей питания / тамак-аш чынжырларынын бузулушу

высокая плотность популяции и отсутствие достаточного количества кормов / калктын жыштыгы жана тамак-аштын жетишсиздиги

Высокая смертность и как следствие — появление незаселенных мест обитания / Өлүмдүн жогорку деңгээли жана анын натыйжасында адам жашабаган жерлердин пайда болушу

42. В одном из лесов Англии ученым было выловлено 80 березовых пядениц (Biston betularia). При осмотре выборки было обнаружено, что 52 из них представители меланистической формы (черная окраска), а остальные нормальной. Укажите верное утверждение: __________________________________________________________________________
Англиянын токойлорунун биринде окумуштуулар 80 калемпирдүү көпөлөктөрдү (Biston betularia) кармашкан. Үлгүлөрдү текшерүүдө алардын 52си меланистикалык форманын өкүлдөрү (кара түс), калгандары нормалдуу экени аныкталган. Туура билдирүүнү көрсөтүңүз:

на свет ловушки ученого слетаются преимущественно особи меланистической формы / окумуштуунун тузагынын жарыгы негизинен меланисттик инсандарды өзүнө тартат

в ночное время, когда проводился вылов, более активны особи меланистической формы / Түнкүсүн, кармоо жүргүзүлгөндө, меланисттик формадагы адамдар активдүүрөөк болушкан

вылов проводился в лесу, рядом с которым расположено промышленное предприятие / Кароо өнөр жай ишканасы жайгашкан токойдо жүргүзүлгөн

43. Энтомологом было выловлено 100 березовых пядениц. При осмотре выборки было обнаружено, что 87 из них представители меланистической формы (черная окраска), а остальные нормальной, ученый пометил пядениц и выпустил, а через сутки вновь выловил. Во втором вылове оказалось 4 меченые особи нормальной формы и 27 меланистической. Рассчитайте число пядениц в популяции, если миграции и смерти не было. __________________________________________________________________________
Энтомолог 100 кайың көпөлөктөрүн кармады. Үлгүнү карап чыкканда, алардын 87си меланисттик форманын өкүлдөрү экени, калгандары нормалдуу экендиги аныкталган жана окумуштуу көпөлөктөрдү белгилеп, аларды бир күндөн кийин кайра кармаган. Экинчи кармоого 4 нормалдуу формадагы жана 27 меланистикалык адам кирген. Миграция жана өлүм болбосо, калктын ичиндеги геометрлердин санын эсептегиле.

507

425

270

323

44. Какое из следующих поведений представлено стратегией «око за око» летучей мыши-вампира, которая делится кровью с другой летучей мышью, которая не является ее родственником? __________________________________________________________________________
Төмөнкү жүрүм-турумдардын кайсынысы канга тиешеси жок башка жарганат менен канды бөлүшкөн вампир жарганаттын тит-то-тат стратегиясын билдирет?

https://storage.tally.so/965dd58c-0f2c-40ef-8880-43bf60bd5f5f/Screenshot-2025-01-17-at-09.30.47.png

агонистическое поведение / агонисттик жүрүм-турум

взаимный альтруизм / эки тараптын альтруизми

выученное поведение / жүрүм-турумду үйрөнгөн

оптимальное поведение добычи пищи / оптималдуу тамак-аш жүрүм-туруму